HomeAkademia dostępności - nowościKilka słów o dostępności
Grupa osób w środowisku korporacyjnym, jedna z osób porusza się na wózku

Kilka słów o dostępności

Wszyscy ludzie, w tym osoby z niepełnosprawnościami oraz i inne osoby ze szczególnymi potrzebami, powinni móc korzystać w pełnym zakresie i na zasadzie równości z innymi osobami ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności oraz poszanowania ich przyrodzonej godności, w szczególności poprzez pozbawiony barier dostęp do środowiska fizycznego, środków transportu, informacji i komunikacji, w tym technologii i systemów informacyjno-komunikacyjnych, a także do innych urządzeń i usług, powszechnie dostępnych lub powszechnie zapewnianych.

Dostępność jest warunkiem podstawowym i zarazem niezbędnym do realizacji praw człowieka wszystkich ludzi, a zwłaszcza osób z niepełnosprawnościami oraz innych osób ze szczególnymi potrzebami, która to dostępność powinna zostać osiągnięta poprzez systematyczne usuwanie barier i zapobieganie ich powstawaniu, w miarę możliwości poprzez zastosowanie podejścia projektowania uniwersalnego.

Zważywszy, że zarówno Unia Europejska, jak i Polska są stroną Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, a postanowienia tej Konwencji stały się integralną częścią porządku prawnego Unii Europejskiej jak i Polski – są zatem wiążące dla instytucji Unii Europejskiej i dla Polski.

W Polsce obowiązuje ustawa z dnia 19 lipca 2019 roku o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2022 r. poz. 2240).

27 czerwca 2019 roku weszła w życie Dyrektywa EAA, której celem, jest w szczególności, poprawa dostępu do powszechnie używanych produktów i usług dla osób „doświadczających ograniczeń funkcjonalnych”, w tym osób z niepełnosprawnościami

Do 28 czerwca 2025 roku powinna zostać dokonana transpozycja Dyrektywy EAA do prawa polskiego oraz wejść w życie przepisy niezbędne do jej wykonania w postaci Ustawy o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze.

Dostępność to cecha, dzięki której z produktów, usług i przestrzeni może korzystać na równi jak największa liczba osób. Szacuje się, że nawet 30% społeczeństwa może mieć trwałe lub czasowe ograniczenia w mobilności czy percepcji (np. ludzie poruszający się przy pomocy kul, lasek, balkoników, protez, wózków inwalidzkich), niesłyszący, niedowidzący, z trudnościami manualnymi i poznawczymi (na przykład po udarze, chorujący na Alzheimera), kobiety w ciąży, osoby z wózkiem dziecięcym, z ciężkim bagażem oraz słabsze fizycznie, mające trudności w poruszaniu się itp. Polskie społeczeństwo się zmienia – jest coraz starsze. Obecnie w Polsce żyje prawie 9 milionów osób powyżej 60. roku życia. W 2030 roku będzie ich 10,7 i będą stanowić blisko 30% ludności.